Evlilik rit├╝eli ve elmas! ­čĺÄ­čĺŞÔÜĺ

Bir ┼čirketin reklam stratejisi, toplumun alg─▒s─▒n─▒ de─či┼čtirdi─či gibi, olmazsa olmaz bir gelenek haline d├Ân├╝┼čebilir mi?

Evlilik teklifi i├žin ├žo─čunlukla ilk akla gelen p─▒rlanta tekta┼čt─▒r. A┼čk─▒n berrakl─▒─č─▒, nadirli─či, safl─▒─č─▒ ile sonsuza kadar s├╝rme temennisini ─▒┼č─▒l ─▒┼č─▒l ta├žland─▒r─▒r. Bir y├╝z├╝─č├╝n ├╝st├╝ndeki adedi tek say─▒d─▒r ( tekta┼č, ├╝├žta┼č, be┼čta┼č, tam tur…) ├ž├╝nk├╝ arma─čan edilen kad─▒n gibi tektir ve ├žifti kesinlikle parma─č─▒n─▒ s├╝sledi─či ki┼či olmal─▒d─▒r! Sadece kad─▒n i├žin de─čil hediye eden erkek i├žin de stat├╝ belirleyicidir. ├çok eskidir insanl─▒─č─▒n bu de─čerli ta┼č ile ili┼čkisi; Yunan mitolojisinde ÔÇśTanr─▒ÔÇÖn─▒n g├Âzya┼člar─▒ÔÇÖ olarak anlamland─▒r─▒rken, Romal─▒lara g├Âre ÔÇśg├Âky├╝z├╝nden d├╝┼čen y─▒ld─▒z par├žalar─▒ÔÇÖ idi.

Ku┼čkusuz elmas─▒n tarih boyunca ilk alg─▒s─▒ ÔÇśnadirlik ve zor ula┼č─▒labilirlikÔÇÖ ├╝st├╝ne kuruluydu. 1800ÔÇÖl├╝ y─▒llara kadar Hindistan ve M─▒s─▒rÔÇÖdan ├ž─▒kart─▒lan k─▒s─▒tl─▒ miktardaki elmaslar sadece soylu ve ├žok varl─▒kl─▒ kesime hitap eden, Avrupal─▒lar i├žin uzak diyarlardan getirtilen egzotik m├╝cevherlerdi. 1866ÔÇÖda G├╝ney AfrikaÔÇÖda bulunan zengin elmas madenleri bu ÔÇśnadirlikÔÇÖ alg─▒s─▒n─▒ k─▒racak hacimdeydi. Fazla miktarda elmas─▒n piyasaya girmesi fiyat─▒n─▒ elbette d├╝┼č├╝recek, onu belki de yar─▒ de─čerli ta┼č yapacakt─▒. Tam o esnada bu arz talebi kontrol edip, bir tekel olu┼čturacak bir ┼čirket do─čdu: De Beers.. ─░ngiliz k├Âkenli G├╝ney Afrika vatanda┼č─▒ olan i┼činsan─▒ ve siyaset├ži Cecil Rhodes sahneye ├ž─▒kt─▒ ve elmas ├╝reticisi ┼čirketlerin %90ÔÇÖ─▒yla tek yetkili al─▒c─▒ olma ┼čart─▒yla anla┼čma yoluna gitti ve b├╝y├╝k bir tekel olu┼čturdu. De Beers ├Âyle agresif bir strateji y├╝r├╝tt├╝ ki, piyasaya kendilerinden ba─č─▒ms─▒z giren ┼čirket olursa, b├╝y├╝k bir elmas sto─čunu piyasaya vererek fiyat─▒ d├╝┼č├╝r├╝yor ve rakibin ya┼čamas─▒na izin vermiyordu. Piyasaya verilecek miktar─▒ ayarlayarak, elmas─▒n de─čerini y├╝ksek tutan De BeersÔÇÖdir.

Rhodes vefat ettikten sonra De BeersÔÇÖ i, Anglo Amerikan Elmas ┼×irketiÔÇÖnin kurucusu Ernest Oppenheimer y├Ânetmeye ba┼člad─▒.

Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒ takip eden, 1920lerin sonu ve 1930lar─▒ etkileyen ÔÇťb├╝y├╝k buhranÔÇŁ, m├╝cevher ve de─čerli ta┼č ticaretini de vurmu┼čtu. L├╝ks t├╝ketim olarak kabul edilen elmas talebi haliyle azalm─▒┼čt─▒.

De Beers,ÔÇÖin bu durumu a┼čmak i├žin yapt─▒─č─▒ manevra halen ge├žerlili─čini koruyan bir rit├╝ele d├Ân├╝┼čt├╝: N.W. Ayer isimii reklam firmas─▒yla, 1938 y─▒l─▒nda bir anla┼čma yapt─▒lar. Bu reklam ┼čirketi, geni┼č bir anket ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ yolunu belirlemek amac─▒yla yapt─▒. Sonu├ž halk─▒n elmas─▒ s├╝per zenginlerin alabildi─či bir ├╝r├╝n g├Ârd├╝─č├╝ ve ona para yat─▒rmaktansa ev, araba almay─▒ daha mant─▒kl─▒ bulduklar─▒ ortaya ├ž─▒kt─▒. Bunu k─▒rmak i├žin reklam faaliyetlerini y├Âneltecekleri harika bir vaha buldular: A┼čk ve evlilik! ├ťnl├╝lerin evlilik tekliflerinde arma─čan edilen elmas y├╝z├╝k haberleri, elmas ve a┼čk ├Âgelerini bar─▒nd─▒ran ┼čark─▒lar, hatta romanlar bir anda etraf─▒ sard─▒. De Beers bu kampanyaya milyon dolarlar yat─▒rd─▒ ancak kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ fazlas─▒yla alarak! ├ľyle bir alg─▒ olu┼čturuldu ki, p─▒rlanta ve elmas y├╝z├╝k olmasa evlilik teklifi olmayacakt─▒! G├╝n├╝m├╝zde halen kullan─▒lan “diamonds are forever” yani “elmaslar sonsuzdur” slogan─▒ h─▒zla benimsendi.

Leonardo DicaprioÔÇÖnun oynad─▒─č─▒ Oscar ├Âd├╝ll├╝ ÔÇśKanl─▒ ElmasÔÇÖ filmini (2007) izleyenler varsa mutlaka hat─▒rlayacaklard─▒r; AfrikaÔÇÖdaki elmas madenlerinde i┼č├žilerin (bir k─▒sm─▒ ├žocuk i┼č├ži) ├žal─▒┼čma ┼čartlar─▒n─▒n korkun├žlu─ču ve yap─▒lan i┼čkenceler elmas gibi saf, temiz ta┼ča ait mutfa─č─▒n ger├žek y├╝z├╝n├╝ ortaya koymu┼čtu. Kanl─▒ bir elmasa sahip olma fikri ger├žekten k├Ât├╝ olmas─▒na kar┼č─▒n, ne p─▒rlanta g├╝zelli─činden, ne de ni┼čan rit├╝eli tac─▒ndan bir ┼čey kaybetti!

1938ÔÇÖden ├Ânce de p─▒rlanta y├╝z├╝kler ni┼čan y├╝z├╝─č├╝ olarak kullan─▒l─▒yordu ancak ÔÇśolmazsa olmazÔÇÖ alg─▒s─▒ bu ikna stratejisinin eseri oldu. Aslolan a┼čkÔÇÖt─▒r, gerisi teferruat…!

Sevgi ve a┼čk ile…

Keyifli, mutlu pazarlar ­čĺŁ

6 Comments

  1. Elifcim yaz─▒n g├╝zel olmu┼č kalemine sa─čl─▒k. ÔÇť D├╝nyadaki a├žl─▒─č─▒n nedeni yoksullar de─čil g├Âz├╝ bir t├╝rl├╝ doymak bilmeyen zenginlerdir ÔÇť s├Âz├╝nden hareketle d├╝nyada para eden ne varsa ele ge├žirmek ad─▒na i┼čgalci s├Âm├╝rgeci olmaktan ka├ž─▒nmayan bu u─čurda katliamlar i┼čkenceler sava┼člar yapmaktan ka├ž─▒nmayanlar─▒n alg─▒yla reklamla filimlerle d├╝zenlerini korumalar─▒na ┼ča┼č─▒rd─▒k m─▒ tabiki hay─▒r. A┼čk ve evlilik temas─▒ ise t├╝m insanl─▒─č─▒n duygusal anlamda yumu┼čak karn─▒ , evlilikle soyun devam─▒ , a┼čkta olmazsa olmaz─▒ . Elmas─▒n safl─▒k masumluk simgesi olup a┼čk─▒ ve evlili─či temsili ne kadar yapaysa , sevdi─činize kar┼č─▒l─▒ks─▒z verilen g├╝ven , d├╝r├╝stl├╝k , birbirini anlama , iyilikte ve zorlukta hep yan─▒nda olabilme ├žocuk masumlu─čunda masum kalabilmekte o kadar do─čald─▒r ….

    Liked by 2 people

    1. Teyzeci─čim anla┼č─▒lmak ger├žekten ├žok g├╝zel bir duygu, bunu ya┼čatt─▒─č─▒n i├žin p─▒rlanta kalbine ve alg─▒na zeval gelmesin, ├žok te┼čekk├╝r ediyorum ­čĺÄ­čž┐­čśŹÔŁĄ´ŞĆ­čÖĆ­čĆ╗

      Liked by 1 ki┼či

  2. Elifim yine ne kadar g├╝zel islemissin, ele almissin.. her t├╝rl├╝ dayatmadan nefret ediyorum. Benim bi tek tasim yok, hic de olmadi.. belki kendimce bi baskaldiriydi bu. “Aslolan a┼čk deniyor ” ama maalesef genel b├Âyle degil.. “desinler” in esiri olan insanlarla dolu cevremiz. Kalemine sa─čl─▒k, tesekkurler cicegim.

    Liked by 1 ki┼či

    1. Nesrinim ├žok te┼čekk├╝r ederim, yorumlar─▒na bay─▒l─▒yorum­čĺŁ kendin p─▒rlantas─▒n zaten, zevk i┼či bu herkes ayn─▒ yoldan y├╝r├╝mek zorunda de─čil. ├çok ├Âp├╝yorum g├╝zel ak┼čamlar olsun g├╝zel insan─▒m.. ­čĺÄ­čž┐­čśś

      Liked by 1 ki┼či

Bir Cevap Yaz─▒n

A┼ča─č─▒ya bilgilerinizi girin veya oturum a├žmak i├žin bir simgeye t─▒klay─▒n:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesab─▒n─▒z─▒ kullanarak yorum yap─▒yorsunuz. ├ç─▒k─▒┼č  Yap /  De─či┼čtir )

Google foto─čraf─▒

Google hesab─▒n─▒z─▒ kullanarak yorum yap─▒yorsunuz. ├ç─▒k─▒┼č  Yap /  De─či┼čtir )

Twitter resmi

Twitter hesab─▒n─▒z─▒ kullanarak yorum yap─▒yorsunuz. ├ç─▒k─▒┼č  Yap /  De─či┼čtir )

Facebook foto─čraf─▒

Facebook hesab─▒n─▒z─▒ kullanarak yorum yap─▒yorsunuz. ├ç─▒k─▒┼č  Yap /  De─či┼čtir )

Connecting to %s